Dit weekend, gaat een speciaal weekend worden. Helemaal zin in.
Zaterdag 5 juni 2021
Voor mijn verjaardag had ik een kaartje gekregen met daarop een uitnodiging voor een weekendje fietsen en overnachten in Brummen. Gekregen van René en Dieuwke. Het hield dus in dat we op zaterdag 5 juni 2021 de Montferland route welke ligt in het gebied van Bergherbos zouden gaan rijden en op zondag 6 juni 2021 de 8 kastelen route zouden rijden welke begint in de achterhoek bij het plaatsje Vorden.
Zaterdag 5 juni 2021 fietspullen gepakt en hups in de auto onderweg naar Brummen. Tuurlijk verwelkomt door die twee heerlijke banjers, Sproet en Pepper…altijd leuk en herkennen het geluid van de auto van ver, zodat ze niet eens aanslaan bij het openen van het hek. Wellicht komt het ook doordat ik ze iedere keer beetje verwen met wat lekkers…
Heerlijk in de tuin gezeten en bij de koffie en super lekker gebakje (appelgebakmetlekkernootjesdropenlekkerzoetserin.nl, weet de naam effies niet). Tijdens de koffie plots wederom een verassing, ondanks dat ik mijn cadeau al had gehad (dat zijn deze twee dagen fietsen, toch?). Het MTB-vignet van 2021 ! Wauw, ook dat nog….Het is een vignet om te mogen mountainbiken op de Veluwe. Met de opbrengst van de verkoop van de sticker onderhouden ze de paden en het gebied. Uit gegeven door Natuurmonumenten. Het MTB-vignet is verplicht in Nationaal Park de Loonse en Drunens Duinen, Nationaal Park Veluwezoom, Bergher bos (Montferland) en Voorsterbos en op de route van Beetsterzwaag. Dus super lief van Dieuwke.
Hebben natuurlijk weer heerlijk zitten kletsen en dan bedachten we in eens dat we de “klok” ook nog hebben (weet je wel). Goed, mijn fiets achterin, Dieuwke d’r fiets op de fietsendrager en onderweg naar Bergher bos. Parkeerplaats voor de auto, tegen de route aan. Het kan toch niet beter. Fiets in elkaar gezet en snel op de pedalen. Prachtige paden door het bos, aangelegd maar ook verwilderd ontstaan. Super snel parcours met dan weer een snelle afdaling en dan weer een lastige klim. Goed aangegeven (alleen de cijfer letter codering was even verwarrend), voorzien van kleine lusjes waar je dan even van het oorspronkelijk pad afwijkt. Nog even de weg kwijt en belandde zo in Elten, jawel plaatsje op nog geen 8 km van Emmerich af, in Duitsland.
Ik kan niet anders zeggen, wat was dit genieten zeg. Wat een prachtig parcours en mooie omgeving. Het zijn alleen die letter cijfer combinaties (b.v. 5a1) die het even verwarrend maken als het parcours erg snel gaat. Want zo zit je op 5a1 en de volgende zegt dan 3c7…Er zal zeker een logica in zitten.
Terug in Brummen stond er een heerlijk koud biertje klaar en hebben lang in de tuin gezeten. Onder tussen heerlijke eigen gemaakte pizza’s op de green egg. Het was echt een mooie avond….
Zondag 6 juni 2021
ik was al vroeg wakker. Mijn vriendinnetjes ook en kwamen al kwispelend goede morgen zeggen. Heerlijk buiten ontbeten en alles beetje gereed gemaakt voor de 8 kastelen route.
De “8”kastelen route in de achterhoek. Deze route dateert al uit 1913, “8” kastelen in een klein gebied. Eén kasteel is van natuurmonumenten en 7 kastelen zijn nog in particulier bezit en zijn niet te bezoeken (op 1 tuin na) maar stonden er wel in alle pracht zodat je ze van een afstand kunt bewonderen.
De route kan je volgen via gele bordjes en ze hebben niet zuinig aan gedaan met deze bordjes. De route is ongeveer 40 km lang. Rene en Niels (zoon van Rene) zouden met de auto (de fietsen op de fietsendrager) naar een punt gaan, net voor Vorden. Daar waar de route begint. Dieuwke en ik zouden fietsend naar begin punt gaan. Alleen al het stukje naar het begin, zo mooi landschap, over de nieuwe brug die over de IJsel ligt. Jawel, nog stukje Pieter Pad aangedaan (hoe leuk is dat). Zo langzaam gaan we naar het begin van de route.
Het eerste kasteel die we aan deden was Kasteel Den Bramel.
Deze is in de tijd verbouwd met onderdelen van een kerk. Dit zou te zien zijn (met verrekijker) op de kleine spit (een windwijzer) met haan die voorzien is van Latijnse teksten en uit de dakruiter, die voorzien is van het opschrift “Soli Deo Gloria 1735”. Ten slotte is er de koepel op het voorplein, welke bestaat uit een aantal onderdelen van een kerkorgel.
Al in 1396 is er sprake van ene Gerrit den Bramel, of Gerrit van Bramelen. Van de voor het eerst in 1396 vermelde versie en die uit ongeveer 1645 resteert weinig meer; het huidige gebouw dateert grotendeels uit de periode 1720-1726. De hedendaagse vorm van dit kasteeltje stamt uit omstreeks 1725 waarbij ouder muurwerk van een voorgaand huis werd verbouwd. Omstreeks 1868 werd dit huis voorzien van een neorenaissance trapgevel. In 1881 werd het dak van leistenen voorzien en een torentje geplaatst. In dat jaar zal ook het neogotisch portaal met de kleine spits zijn gebouwd.
Het tweede was Kasteel De Wildenborch.
Een kasteel waar de roofridder Rodebaert van Wisch de eigenaar was. Dit kasteel ligt strategisch te midden van moerassen en was een ideale schuilplaats na de gehouden rooftochten. Na vele belegeringen van het kasteel door de bewoners van Graafschap Zutphen en Overijssel was in 1512 pas de over gave van Johan van Wish (de zoon). De Wildenborch lag van oorsprong te midden van grote moerasgebieden. In 1792 is de streek deels drooggelegd waarna een uitgestrekt gemengd loofbos kon worden aangelegd. In 1886 noemde de plantkundige F.W. van Eeden het een “woestheid dat alle bosschen in deze streek overtreft”. Hij zag er dikke eikenstammen schots en scheef door elkaar staan en roemde de bodemvegetatie waarvan hij onder andere het dalkruid, salomonszegel, rode en blauwe bosbes en de wijfjesvaren noemde. In 1907 werd het 630 hectare grote landgoed verkocht. Het grootste bos ging voor 660.000 gulden over in de handen van houtkopers die het in enkele weken helemaal plat lieten leggen. Veel van het gevelde minder waardevolle hout werd simpelweg achtergelaten. Nog in 1924 werden vijvers gedempt met boomresten uit 1907. Het landgoed, met een oppervlakte van ca. 300 ha, is vrij toegankelijk, maar het huis en naaste omgeving zijn gesloten voor het publiek, behalve bij speciale gelegenheden zoals de jaarlijkse Staringavonden.
Het derde kasteel was De Wiersse.
Eigenlijk staat dit kasteel te ver van het afgesloten hek vandaan om te kunnen bezichtigen. De oudst bekende vermelding stamt uit 1288, Godelinde van Elten verpacht dat jaar een stuk grond aan Hendrik van Borculo. De kelders ten noorden en mogelijk het opgaande muurwerk van het oorspronkelijke huis maken deel uit van het huidige huis dat na 1678 herbouwd werd. Uiteindelijk kwam het kasteel in de 18e eeuw in handen van de Van Heeckerens tot en met 1893 toen het huis in bezit kwam van Victor de Stuers, grondlegger van de monumentenbescherming in Nederland. Deze laat tussen 1907 en 1912 het huis restaureren. Bij een tweede restauratie in de periode 1921-1925 wordt de gedempte gracht weer hersteld; dit laatste gebeurt onder diens dochter, jkvr. Alice de Stuers (1895-1988), vrouwe van de Wiersse. De laatste trouwde in 1926 met de Britse majoor William Edward Gatacre. Van 1982 tot 2018 werd De Wiersse beheerd door hun zoon Peter (1928-2020) en zijn echtgenote Laura Dru, die tevens het huis bewoonden. In 2018 hebben Mary Gatacre en haar man Aart Jonkers het beheer overgenomen. Bij de buitenplaats is een historisch landgoed gelegen bestaande uit 300 hectare grond waarvan 16 hectare tuin is omringd door 32 hectare landschapspark. Het beheer daarvan geschiedt met een continuïteit sinds 1678 door opeenvolgende families, sinds 1926/1988 door de familie Gatacre. De tuin staat bekend als De mooiste tuin van Nederland. Sinds 2007 is het landgoed ingebracht in de Stichting Landgoed de Wiersse, een ‘algemeen nut beogende stichting’. De tuin is op vast gestelde data en tijdstippen te bezichtigen.
Het vierde kasteel was Kasteel Medler.
Een kasteel uit 1483 als eigendom van Jacob en Dirck van Hakfort (hé, bekende naam….). Eind 17de eeuw kwam dit kasteel in privé bezit van de familie Van Dorth tot Medler en deze familie woont er nog steeds. Er is een verhaal dat het vermoeden bestaat dat het Middeleeuwser huis zou zijn verwoest tijdens de tachtigjarige oorlog en het huidige huis is gebouwd in 1800 waarbij 17e-eeuws muurwerk is opgenomen. In 1892 werd de bovenverdieping verhoogd, het oplopend schilddak met dakkapellen en koepeltorentje, de fronton met het alliantiewapen aan het huis toegevoegd. Van het voormalige kasteel De Ehze afkomstig staan hier de twee siervazen op voetstukken voorzien van monogrammen en kalkstenen liggende leeuwen op voetstukken.
Dit kasteel staat echt te ver van het hek met bordje (verboden toegang) om goed te kunnen bekijken. In eerste instantie is dat jammer, echter als je om je heen kijkt staan er op deze locatie prachtige bomen en stuiken vol in bloei, hoor je de vogels zingen en waan je tegelijker tijd terug in die tijd van toen.
Het vijfde kasteel was kasteel Vorden.
Nog voor dit kasteel zat een restaurantje en werd getrakteerd op een heerlijke lunch. “T Kasteelhaantje heette het en zat dicht tegen het kasteel Vorden aan. Lekker buiten op terras in de open lucht. Als je door het laantje vanaf het restaurant loopt en in de richting van het kasteel gaat, kom je uit op een enorme grote moestuin. Deze moestuin is dan ook voor alle gasten die in dit kasteel Vorden verblijven. Verse maaltijden uit eigen tuin.
Kasteel Vorden was in eerste aanleg een militair bouwwerk en werd al vanaf 1315 bewoond. In 1580, tijdens de Tachtigjarige Oorlog, werd het geplunderd en dertig jaar later hersteld. Het huis is door de eeuwen heen in het bezit geweest van verschillende adellijke geslachten, waaronder dat van Ripperda en van 1771 tot 1974 in de familie Van der Borch. Na de Tweede Wereldoorlog staat het kasteel leeg en raakt het steeds meer in verval. Het kasteel bevindt zich in deplorabele staat als het in 1974 samen met de bijbehorende goederen en grond in bezit komt van Het Geldersch Landschap. Het omliggende terrein wordt verkocht aan de gemeente Vorden. In 1976 werd het gerestaureerd en fungeerde het als gemeentehuis van Vorden. In 2004 heeft de (voormalige) gemeente Vorden het kasteel verkocht aan particulieren. Deze hebben het huis in oude glorie hersteld. Sindsdien wordt het kasteel gebruikt als huwelijkslocatie en museum. Tegen vergoeding is het kasteel te bezichtigen.
Het zesde kasteel was kasteel Hackfort.
Het is begonnen als een woontoren. Het is grotendeels verwoest door Spaanse troepen in 1586 tijdens de Tachtigjarige Oorlog. In 1598 is het herbouwd door Borchard van Westerholt. Op een gevelsteen staat dit vermeld, alsmede dat het kasteel in 1788 flink verbouwd is door Borchard Frederic Willem van Westerholt. Het werd een strakkere gevel met grote ramen, in plaats van een gevel met uitstekende toiletten en kruisramen met onderin vensterluiken zoals voordien. Het poortgebouw werd gesloopt, zodat het aanzicht op de nu symmetrische voorgevel en het bordes vrij kwam. Ook de grachten werden gedempt. Het kasteel ligt te midden van bossen en weilanden. Bij het kasteel bevindt zich ook de Watermolen van Hackfort. Door natuurmonumenten is er een vistrap aangelegd, zodat de vis om de stuw bij de watermolen heen kunnen zwemmen. Trouwens het hele kasteel, watermolen en het grond erom heen is in handen van natuurmonumenten.
Helaas hebben we kasteel zeven de Kieftskamp en acht de Onstein gemist. Echter daarvoor in de plaats had Dieuwke Niels en mij meegenomen naar een bijzonder laantje. Net als in Middelburg het paraplustraatje, heb je daar een speciaal laantje. Het heet het knoppen laantje. Ieder stel, jong of oud, doet daar in de jong aangegroeide scheuten van de struiken een knoop leggen. Deze groeit dan door en wordt dan een “bomen” knoop. Ik bedacht me meteen aan al die hangslotjes aan de brug “Pont des Arts” in Parijs. Hier zag je namelijk in elke struik een knoop zitten. Hoe grappig is dit toch weer…want we stonden voor het laantje en zagen echt geen knoop voor ogen…
Onder de Drogenapstoren door (van 1444-1446 als stadspoort, van 1888-1892 als watertoren en nu als het huis van rapunzel) richting het centrum van Zutphen. In de buurt van het terras zit de Poort Born hof, die toegang geeft tot het hof waar het 14de eeuwse oude mannen- en vrouwenhuis is gesitueerd. Daar waar het tehuis rond 1343 tot stand kwam dateert de poort aan de zijde Zaadmarkt uit 1723. Ook daar even een rondje gedaan, prachtig in stand gehouden.
Op terras hebben we een heerlijk drankje gedaan met Hollandse bitterbal, iets wat toch schaars blijkt te zijn in Zweden. Dit was een leuke onderbreking van weer een geweldige rit langs de kastelen in de achterhoek.
Terug in Brummen een heerlijke maal voorbereid door René, huh porkdenogwatteserglekkerwashetwel (je begrijpt, ik ben de naam weer even kwijt). Zonnetje begon laag te staan…het was een heel bijzonder mooi weekend geweest. Weer momentjes om te koesteren.
Let’s ride & Make miles
“Er zijn geen regels van architectuur voor een kasteel in de wolken”
Keith Chesterton